Konferencje naukowe

V Galicyjskie Spotkania Slawistyczne

Instytut Filologii Słowiańskiej
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

oraz

Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu

mają zaszczyt zaprosić na

V Galicyjskie Spotkania Slawistyczne

Międzynarodową Konferencję Naukową

Słowiańszczyzna wielowyznaniowa w dawnych wiekach - symbiozy, migracje, ekskluzje religijne

.....
Nowy Sącz, Miasteczko Galicyjskie, ul. Lwowska 226
26-28 czerwca 2017 r.

 

Już na etapie wychodzenia Słowiańszczyzny z pogaństwa i związanej z tym konieczności przyjęcia którejś z wielkich religii monoteistycznych, przed średniowiecznymi władcami stanął trudny wybór o charakterze nie tylko religijnym, ale również (a wydaje się, że zwłaszcza) politycznym. O dylemacie tym wspomina latopisarz Nestor, przedstawiając sugestywną legendę o wysłaniu posłów przez kijowskiego księcia Włodzimierza, celem wybadania, która z religii – judaizm, islam czy chrześcijaństwo (greckie lub łacińskie) jest warta przyjęcia. Również żywoty św. św. Kontantyna-Cyryla i Metodego zamieszczają obszerne relacje o wyprawach misyjnych do Arabów i Chazarów, gdzie muzułmanie i Żydzi szukali nowych wyznawców. Zapoczątkowana we wczesnym okresie piśmiennictwa Słowian polemika dotknęła więc zarówno judaizmu, obecnego w basenie Morza Śródziemnego jeszcze od czasów rzymskich, jak też islamu, odbieranego szczególnie wrogo w okresie krucjat i najazdu Turków Osmańskich na Bałkany.  Wyznaniowy spór nie ominął również samego chrześcijaństwa – najpierw obu odłamów powaśnionego na linii Rzym-Konstantynopol Kościoła, a później też niemniej trudnych relacji z protestantyzmem. Rozpoczynające symbolicznie Reformację wystąpienie Marcina Lutra sprzed równo pięciuset lat, szybko odbiło się echem wśród Słowian zarówno łacińskiej jak i greckiej obediencji. W nowym wymiarze wróciła kontrowersja, budowano nowe przedmurza, bastiony i okopy, wzywano do dialogu, zgody czy unii, ale obrzucano się też kalumniami i wzywano do brutalnego rozprawienia się z przeciwnikiem. Przez dziesięciolecia i wieki, niezależnie od dynamiki prowadzonych kampanii wojennych, negocjowanych rozejmów i zawieranych pokojów, trwał proces religijno-kulturowej konfrontacji czy konkurencji, ale też niewątpliwie interferencji i symbiozy, będących rezultatem zarówno narzuconych decyzji politycznych, jak i zwykłej życiowej pragmatyki wyznawców wielu obecnych na obszarze zamieszkałym przez Słowian religii. 
Tym zjawiskom cywilizacyjnych kontaktów chrześcijaństwa z innymi religiami/wyznaniami na obszarze dawnej Słowiańszczyzny (do końca XVIII w.) chcielibyśmy poświęcić temat niniejszej konferencji. Adresujemy zaproszenie do grona naukowców różnych dyscyplin, zajmujących się badaniem kultury Słowian w okresie przednowożytnym, odnajdujących dowody wpływu chrześcijańskiej myśli teologiczno-filozoficznej, praktyki obrzędowej oraz zwyczajów Słowian.   
Podobnie jak w latach poprzednich Organizatorzy nie przewidują publikacji wygłoszonych w czasie spotkania referatów w oddzielnym tomie pokonferencyjnym. Możliwy będzie jednak druk części materiałów w kolejnym numerze „Krakowsko-Wileńskich Studiów Slawistycznych”, jeśli wystąpienia będą wpisywały się wyraźnie w temat przewodni konferencji oraz charakter studiów publikowanych dotychczas w serii. Ponieważ seria z założenia poświęcona jest „starożytnościom słowiańskim”, prosimy przy formułowaniu tematów wziąć to pod uwagę. Tematyka artykułu nie powinna przekraczać granicy czasowej końca XVIII wieku. W przypadku omówień recepcji określonych zjawisk w nowszej kulturze należy także trzymać się ram chronologicznych. Mile widziane będą artykuły, które posiadają czytelny związek z cerkiewnosłowiańską tradycją piśmienniczą dawnego państwa polsko-litewskiego lub wpisują się w szeroko rozumianą problematykę badań nad cerkiewną (prawosławną i unicką) kulturą materialną i duchową, wraz z jej rozmaitymi powiązaniami z kulturą innych narodów i wyznań zamieszkujących obszar dawnej Rzeczypospolitej, czy też bezpośrednio z nią graniczących.

 

PROGRAM KONFERENCJI

 

Komitet Organizacyjny (z ramienia IFS UJ)

dr hab. Magdalena Dyras

dr hab. Jan Stradomski

dr Tomasz Kwoka

 

*****

Słowiańskie światy wyobraźni

Ośrodek Badań Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej
Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

oraz
Instytut Filologii Słowiańskiej
Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego

 

serdecznie zapraszają na
 
międzynarodową konferencję naukową

Słowiańskie światy wyobraźni


Kraków, 25-26 września 2017

ul. Gołębia 20

 
 
W dotychczasowej refleksji naukowej dotyczącej literatury dla dzieci, młodzieży i fantastycznej, kultury popularnej czy szerzej – zagadnienia wyobraźni, skupiano się przeważnie na tekstach powstałych w kręgach anglojęzycznych lub na gruncie rodzimym. Tymczasem rzadko analizowane dzieła pochodzące z kultur słowiańskich Europ Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej przedstawiają nie tylko specyficzne wartości wraz z ich lokalnym uwarunkowaniem. Stają się również pretekstem do poszukiwania odpowiedzi na pytanie o charakter wyobraźni w słowiańskim uniwersum kulturowym, tym bardziej istotne, że we wspomnianym regionie sam fenomen wyobraźni bywał poddawany represjom i cenzurze. Niniejsza konferencja stanie się próbą przyjrzenia się następującym problemom:
- przemiany literatur dla dzieci i młodzieży w kulturach słowiańskich
- recepcja słowiańskich literatur dla dzieci i młodzieży w poszczególnych regionach
- baśń i baśniowość w literaturach słowiańskich
- folklor w słowiańskich literaturach dla dzieci
- wyobraźnia jako narzędzie buntu i oporu w literaturze
- słowiańskie powieści fantasy
- utopie i antyutopie w literaturach Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej
- krainy zmyślone i światy alternatywne w literaturach słowiańskich
- „ciemna strona wyobraźni” - zło w słowiańskich literaturach dla dzieci i młodzieży, powieści grozy, światy chorych psychicznie i uzależnionych w tekstach kultury
- wyobraźnia ocenzurowana – literatura dla dzieci, młodzieży i fantastyczna jako przedmiot cenzury, polityczne uwarunkowania słowiańskiej twórczości dla najmłodszych
- wyobraźnia futurologiczna w literaturach słowiańskich, proza fantastyczno-naukowa
- postmodernistyczne gry z wyobraźnią w słowiańskich tekstach kultury (literatura, sztuki audiowizualne...)

 

ZAPROSZENIE

INVITATION

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY / APPLICATION FORM

 

Języki: polski, angielski, inne słowiańskie.
 
Po konferencji planowane jest wydanie monografii zbiorowej.
 
Opłata konferencyjna: 400 zł/100 euro. Organizatorzy nie zapewniają noclegu, służymy natomiast radą odnośnie noclegów w Krakowie. Szczegóły dotyczące konta bankowego zostaną podane w późniejszym terminie.
 
Termin przesyłania zgłoszeń: formularze zgłoszeniowe prosimy przesyłać na adres e-mail:
slavic.worlds.imagination@gmail.com do 1 maja 2017 r.

Abstrakty w języku polskim lub innym słowiańskim oraz w języku angielskim nie mogą przekraczać 1000 znaków.
 

 

Komitet Organizacyjny
 
prof. dr hab. Anna Czabanowska-Wróbel
dr hab. Magdalena Dyras
mgr Marlena Gruda
mgr Alicja Fidowicz

 

*****

Słowiańskie przyjemności 3: Wielojęzyczność

Instytut Filologii Słowiańskiej
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

ma zaszczyt zaprosić na

międzynarodową konferencję naukową
 
Słowiańskie przyjemności 3: Wielojęzyczność
 
Kraków, 26-28.10.2017 r.
 
 

Jest to już trzecia z kolei w jesiennym cyklu konferencji inspirowanych szeroko rozumianą antropologią codzienności. Tytułowe „felicytologiczne” ramy stały się sygnałem wspólnie wypracowywanej bazy metodologicznej, w tym kanonu tekstów, stanowiących inspiracje. Konferencje mają też już pewne stałe grono współpracowników z różnych ośrodków krajowych oraz zagranicznych, co cieszy nas jako przejaw integracji środowisk slawistycznych i alternatywna forma uprawiania slawistyki interdyscyplinarnej, bez podziału na językoznawstwo,  literaturoznawstwo czy kulturoznawstwo lub historię. 
Tradycyjnie do udziału w konferencji i do (względnie) kompleksowego, wieloaspektowego opracowania tytułowego zagadnienia zapraszamy badaczy zajmujących się problematyką słowiańską w sposób nieortodoksyjny, na pograniczu dyscyplin i wykorzystujących zróżnicowane metodologie. 
Podejmując problem wielojęzyczności w kontekście słowiańskim liczymy na wystąpienia i teksty dotyczące zarówno jej indywidualnego, jak i grupowego wymiaru. Nie narzucając sztywnych ram i ograniczeń tematycznych proponujemy kilka mniej lub bardziej tradycyjnych zagadnień szczegółowych i haseł wywoławczych: dyglosja, ambilingwizm, separatyzm językowy; poliglosja, omnilingwizm, multipart-lingwizm; kontakty językowe słowiańsko-słowiańskie i słowiańsko-niesłowiańskie (transfer idei, zapożyczenia, kalki, pidżynizacja, kreolizacja i in.); ponadjęzykowa (wielojęzyczna) wspólnota komunikacyjna vs. separatyzm językowy; imperializm językowy; słowiańskość a języki uniwersalne, języki imperialne, języki kultury wyższej; społeczna stratyfikacja, hierarchia i uwarunkowania kodów/ idiomów/ języków/ dialektów/ stylów / rejestrów w Słowiańszczyźnie; ucieczka od wielojęzyczności – (pan)słowiańskie utopie językowe; języki „gorsze” i „zakazane”; akulturacja, komunikacja interkulturowa, transjęzyczność, transkulturowość; wielojęzyczność literatury, polifonia dzieła literackiego; wielojęzyczność a kanon literatury/ kultury narodowej; problemy akwizycji języka słowiańskiego jako obcego; nauczanie języków słowiańskich w środowisku słowiańskim i niesłowiańskim; wielojęzyczność naturalna (natywna) i nabyta; problemy przekładu z języków słowiańskich i na języki słowiańskie; przekład słowiańsko-słowiański; przekład intersemiotyczny w kontekście słowiańskim.

Informacje praktyczne: 

1. Konferencja odbędzie się w Krakowie, w Collegium Maius UJ – szczegółowe informacje dotyczące miejsca posiedzeń dostarczymy po oszacowaniu zainteresowania i wstępnej kwalifikacji zgłoszeń. 
2. Opłata konferencyjna wynosi 400 zł dla pracowników naukowych i 200 zł dla doktorantów. Wpływy z wpisowego przeznaczone będą na sfinansowanie materiałów konferencyjnych, przerw kawowych, uroczystej kolacji oraz na publikację wygłoszonych referatów. Opłata nie obejmuje kosztów zakwaterowania i wyżywienia, organizatorzy nie pośredniczą też w rezerwacji hoteli (chociaż – subiektywna – informacja o bazie noclegowej będzie wkrótce podana). Szczegóły dotyczące numeru konta i terminu wpłaty prześlemy po wstępnej akceptacji zgłoszonych tematów. 
3. Na zgłoszenia oczekujemy do końca maja 2017 r. Wypełnione formularze prosimy przesyłać drogą elektroniczną na adres
smallpleasures2015 (at) gmail.com
4. Zgłoszenia od doktorantów będą przyjmowane pod warunkiem dostarczenia rekomendacji opiekuna naukowego (wystarczy parafka – akceptujemy skany, względnie e-mail od promotora). 
5. Języki konferencji: wszystkie języki słowiańskie oraz język angielski. 
6. Czas wystąpienia: 15-20 minut (+ dyskusja)
7. W przypadku materiałów pokonferencyjnych organizatorzy zastrzegają sobie prawo odmowy druku prac niespełniających warunków edytorskich, nadesłanych po terminie lub ocenionych negatywnie przez recenzentów. 

ZAPROSZENIE

INVITATION

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY / APPLICATION FORM

 

Organizatorzy:
dr hab. Magdalena Dyras
dr hab. Elżbieta Solak
dr Barbara Popiołek
dr Bojana Todorović

 

*****

Konferencje, które są już za nami...

 

 

+++++++++++++++++++++++++++++++++

 

 

Słowiańskie przyjemności 2: przekraczanie granic

Instytut Filologii Słowiańskiej
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

ma zaszczyt zaprosić na

międzynarodową konferencję naukową
 
Słowiańskie przyjemności 2: przekraczanie granic
 
Kraków, 27-29.10.2016 r.
 
 
Konferencja nawiązuje do ubiegłorocznego spotkania pod hasłem „Małe przyjemności: katalog słowiański". Organizacja tegorocznej edycji jest odpowiedzią na duże zainteresowanie i wyrażoną przez uczestników wolę kontynuowania spotkań (nie w planowanym uprzednio trybie biennale, ale w cyklu rocznym) w zaproponowanej formule interdyscyplinarnej, stanowiącej alternatywę dla tradycyjnego w środowisku slawistycznym podziału na literaturoznawstwo, językoznawstwo, kulturologię, historię itd. 
O ile poprzednia konferencja, stanowiąc rodzaj rekonesansu, dała wgląd w zasięg i możliwości badań felicytologicznych na znacznym obszarze Słowiańszczyzny, w tegorocznej organizatorzy postanowili zawęzić nieco tematykę, nie rezygnując z otwartego charakteru spotkań – tytułowe przekraczanie granic traktować można bowiem jako źródło przyjemności ale i ich kres, jako normę i odstępstwo od normy, jako regułę i wyjątek, jako imperatyw i zakaz itp. 
Oczekiwać należy, że temat konferencji stanie się pretekstem do dyskusji nad istotą i kulturowymi uwarunkowaniami granic i procesu/ stanu przekraczania tychże, poczynając od ujęcia problematyki w kategoriach dosłownych, pokonywania w przestrzeni – np. podróży, emigracji, po inne, sygnowane tą metaforą, zagadnienia z różnych porządków, jak np. zbrodnia, występek, grzech, tabu, kicz, wyczyn, kariera, odmienne stany świadomości, interakcja, interkulturowość, pamięć, transfer, transgresja, transcendencja i in.
Oferta niniejsza adresowana jest zasadniczo do slawistów, ale z zadowoleniem powitamy badaczy, którzy relacje słowiańsko-niesłowiańskie badają z innej (niesłowiańskiej) perspektywy, jak i interesujące propozycje metodologiczne (ogólnoteoretyczne). 
 
Konferencję chcemy dedykować naszemu mistrzowi i koledze, profesorowi Julianowi Kornhauserowi w siedemdziesiąte urodziny.
 
 
 

Ośrodki kultury dawnej Słowiańszczyzny i ich znaczenie dziejowe

Instytut Filologii Słowiańskiej
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

oraz

Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu

mają zaszczyt zaprosić na

IV Galicyjskie Spotkania Slawistyczne

Międzynarodową Konferencję Naukową

 

Ośrodki kultury dawnej Słowiańszczyzny i ich znaczenie dziejowe

Nowy Sącz, Miasteczko Galicyjskie, ul. Lwowska 226
27-29 czerwca 2016 r.

 
 
Osiągnięcia kultury materialnej i duchowej Słowian są nierzadko wypadkową przejawów indywidualnego geniuszu i aktywności jej wybitnych przedstawicieli oraz zbiorowego wysiłku grona kontynuatorów, którzy utrwalili i rozwinęli twórczo nakreślone przez przywódców idee, pomysły i rozwiązania. Zrodzona w ten sposób relacja: mistrz/nauczyciel - uczeń/kontynuatorzy/naśladowcy, jest charakterystyczna dla środowisk intelektualnych i artystycznych, określanych zwykle mianem „szkół", niezależnie od miejsca i czasu ich powstania i działalności. W dziejach Słowiańszczyzny z mechanizmem tym mamy do czynienia praktycznie od samego początku. Skupieni wokół Braci Sołuńskich (zwłaszcza św. Metodego) uczniowie nie tylko ocalili od zniszczenia młodą kulturę piśmienniczą, ale umocnili jej prestiż, nadali indywidualny kształt i wzbogacili znacznie repertuar. Godnym kontynuatorem dzieła Apostołów Słowian stał się św. Klemens z Ochrydu, którego 1100 rocznicę śmierci obchodzimy w tym roku. Nie sposób odmówić zasług na tym polu również jego towarzyszom działającym w bułgarskim Presławiu i Plisce. Model powstawania ośrodków kultury materialnej i duchowej, oparty na wzorcu nauczyciel - uczniowie - szkoła, będzie charakterystyczny nie tylko dla dziejów Słowiańszczyzny, ale w jej historii okaże się niezmiernie widoczny i – co najważniejsze – owocny. W każdej epoce i w każdym kraju znajdziemy ślady jego obecności lub twórczego oddziaływania.
W bieżącym roku proponujemy Państwu poddanie naukowej analizie kwestii obecności w kulturze dawnych Słowian (do końca XVIII w.) centrów piśmienniczych i artystycznych, gdzie myśl intelektualna czy dokonania twórcze inspirowane i kierowane były przez wybitnych mistrzów i nauczycieli, a potem ich uczniów oraz kontynuatorów. Zapraszamy do udziału w konferencji badaczy zajmujących się szeroko rozumianą problematyką historii i kultury Słowian, a także ich oddziaływania na regiony sąsiadujące lub nawet cały nasz kontynent. Oczekujemy wystąpień odnoszących się do zjawisk i wydarzeń, które w sposób gwałtowny albo odwrotnie - niemal niedostrzegalny - przeobrażały europejską kulturę, bo przecież udział w niej Słowian nie podlega dyskusji.
Organizatorzy nie przewidują publikacji wygłoszonych w czasie spotkania referatów w oddzielnym tomie pokonferencyjnym, jednak - jak to miało miejsce w latach poprzednich - możliwy będzie druk części materiałów w kolejnym numerze „Krakowsko-Wileńskich Studiów Slawistycznych". Ponieważ seria z założenia poświęcona jest „starożytnościom słowiańskim", prosimy przy formułowaniu tematów wziąć to pod uwagę. Tematyka artykułu nie powinna przekraczać granicy czasowej końca XVIII wieku. W przypadku omówień recepcji określonych zjawisk w nowszej kulturze należy także trzymać się ram chronologicznych. Mile widziane będą artykuły, które posiadają czytelny związek z cerkiewnosłowiańską tradycją piśmienniczą dawnego państwa polsko-litewskiego lub wpisują się w szeroko rozumianą problematykę badań nad cerkiewną (prawosławną i unicką) kulturą materialną i duchową, wraz z jej rozmaitymi powiązaniami z kulturą innych narodów i wyznań zamieszkujących obszar dawnej Rzeczypospolitej, czy też bezpośrednio z nią graniczących.
Język konferencji: każdy język słowiański oraz język angielski.
 
 

Związki polsko-chorwackie na przestrzeni wieków

 

Instytut Filologii Słowiańskiej UJ
wraz z
Ambasadą Republiki Chorwacji w Polsce
 
mają zaszczyt zaprosić 
do wzięcia udziału w konferencji naukowej
 
Związki polsko-chorwackie na przestrzeni wieków.
Historia, kultura, literatura
 
 
Collegium Maius UJ, 8 i 9 czerwca 2016 roku
 
 
Celem sympozjum jest podjęcie poważnej dyskusji, a w ślad za tym – gruntownych badań nad związkami polsko-chorwackimi na przestrzeni wieków. Polskę i Chorwację łączy wiele podobieństw – słowiański rodowód i przynależność do cywilizacji łacińskiej, a także podobne doświadczenie historyczne. 
Zorganizowanie konferencji podejmującej ten temat w Krakowie, na Uniwersytecie Jagiellońskim, ma swoje uzasadnienie. Z Krakowem Chorwaci są związani bardziej niż z jakimkolwiek innym miejscem w Polsce. Na Uniwersytecie Jagiellońskim w XV i XVI wieku studiowali wybitni przedstawiciele chorwackiego humanizmu i renesansu (m.in. V. Pribojević, A. Vrančić), a Kraków był stolicą Królestwa Chorwacji za czasów panowania Władysława Warneńczyka. Epopeja najwybitniejszego pisarza chorwackiego baroku, Ivana Gundulicia „Osman" opiewała polski oręż z bitwy chocimskiej, którą dowodził urodzony w Krakowie Władysław IV Waza. Pod koniec XIX wieku, gdy Zagrzeb uległ zniszczeniu przez trzęsienie ziemi, krakowianie przygotowali album „Kraków Zagrzebiowi", a pieniądze z jego sprzedaży w całości przeznaczyli na odbudowę zdewastowanego miasta. W roku 2011 wydany został reprint albumu. W Krakowie tuż przed pierwszą wojną światową studiował noblista w dziedzinie literatury, z pochodzenia Chorwat z Bośni, Ivo Andrić. 
 
Dyskusje będą się toczyły w trzech bloków tematycznych:
 
1. związki kulturowe, literackie i dyplomatyczne w dobie renesansu, baroku i oświecenia; 
2. wiek XIX – kontakty polskich i chorwackich elit, związki kulturowe i literackie; 
3. wiek XX – związki literackie, kulturalne, polityczne. 
 
Przewidziane są również dwa okrągłe stoły o charakterze warsztatowym. Na pierwszym dojdzie do podsumowania konferencji i określenia kolejnych pól badawczych, w tym możliwości upowszechniania wiedzy na temat wzajemnych relacji poza środowiskiem akademickim. Na drugim dyskutowane będą zagadnienia kontrowersyjne i paralele polityczne, w tym miejsce Polski i Chorwacji w Europie Środkowej. 
 
 
 

SYMPOSIUM ETYMOLOGICUM. Śladami myśli etymologicznej

Instytut Filologii Słowiańskiej
Uniwersytetu Jagiellońskiego
 
Fundacja Slawistyczna
 
Instytut Slawistyki
Polskiej Akademii Nauk
 
 
mają zaszczyt zaprosić na
międzynarodową konferencję naukową
 
Symposium Etymologicum
Śladami myśli etymologicznej
[w stulecie urodzin wybitnego slawisty i etymologa Profesora Franciszka Sławskiego]
 
Kraków, 25–27 maja 2016 r.
 
 
Konferencja odbędzie się w stulecie urodzin wybitnego slawisty, etymologa i dialektologa, dziekana Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, wieloletniego dyrektora Instytutu Filologii Słowiańskiej i kierownika zespołu Pracowni Słownika Prasłowiańskiego, członka Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności, członka Bułgarskiej i Austriackiej Akademii Nauk, doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego, autora Słownika Etymologicznego Języka Polskiego - Profesora Franciszka Sławskiego. Międzynarodowe spotkanie slawistów i etymologów będzie okazją do przypomnienia jego sylwetki naukowej.
 
Podstawowym celem konferencji jest dyskusja w międzynarodowym gronie na temat zagadnień dotyczących diachronicznych badań językowych. Spotkanie naukowe dużej grupy specjalistów ma umożliwić wszechstronne przyjrzenie się problemom związanym z historią języków słowiańskich, a szczególnie, ze względu na dorobek naukowy Profesora Franciszka Sławskiego, problemom etymologii słowiańskiej. Oczekujemy zarówno referatów syntetycznych poświęconych zagadnieniom teoretycznym, jak i szczegółowych analiz etymologicznych i historycznojęzykowych. 
Szczególnym celem konferencji jest uczczenie pamięci Profesora Franciszka Sławskiego z okazji setnej rocznicy Jego urodzin. W związku z tym, w sesji plenarnej znajdą się referaty zarówno poświęcone Jego Osobie, jak i podstawowym kierunkom Jego badań.   
 
 

Małe przyjemności – katalog słowiański

Międzynarodowa Konferencja Naukowa
Małe przyjemności – katalog słowiański
 
Kraków, 22–24.10.2015 r.
 
Temat konferencji jest odpowiedzią na – dające się zaobserwować od pewnego czasu w obrębie slawistyki (i nie tylko) – wzmożone zainteresowanie badaniami interdyscyplinarnymi. Decydując się uczynić przedmiotem zainteresowania sferę kontrowersyjną, niejednoznaczną, niedomkniętą definicyjnie, niedocenianą, pozostającą w cieniu tematów takich jak: hedonizm, szczęście, euforia vs wyrzeczenie, ascetyzm, nieszczęście/ bycie nieszczęśliwym, rozpacz – organizatorzy pragną pozyskać jako uczestników konferencji badaczy łączących zainteresowania językami i literaturami słowiańskimi z semiotyką kultury, antropologią, socjologią, psychologią, filozofią, religioznawstwem itd., licząc nie tylko na integrację środowisk, przegląd i wymianę doświadczeń w zakresie omawianej problematyki, ale i na to, że konferencja zapoczątkuje studia porównawcze w zakresie felicytologii słowiańskiej. 
Ze względu na pionierski poniekąd charakter konferencji organizatorzy mogą jedynie przewidywać, że tematyka wystąpień dotyczyć będzie tak przyjemności cielesnych, jak i duchowych; wymiaru jednostkowego i społecznego przyjemności; obrazu przyjemności w języku/ językach i w tekstach kultury/ kultur; miejsca przyjemności w systemach wartości, w tym prawa, religii, estetyki itd. Interesują nas także dzieła, stanowiące próbę kodyfikacji zjawiska na obszarze Słowiańszczyzny.
Nie mamy nic przeciwko temu, by nasza propozycja była odbierana w kategoriach manifestu jasnej strony mocy/ filozofii życia aktywnego/ szukania pozytywów/ konstruktywnej krytyki obecnego stanu nauki w interesującym nas zakresie/ sprzeciwu wobec gloryfikowania idei postępu i wyścigu (w jakiejkolwiek dziedzinie – stąd mile widziani orędownicy ruchu slow i teorii flow). 
Konferencję traktujemy także jako formę hołdu dla naszych Mistrzów i Nauczycieli – w roku 2015. obchodzimy m.in. 65. rocznicę utworzenia Katedry Filologii Słowiańskiej UJ (późniejszego Instytutu Filologii Słowiańskiej UJ), a więc: slawistyki południowej i zachodniej w dydaktyce uniwersyteckiej UJ; w tym roku przypada też 50. rocznica śmierci Tadeusza Lehra-Spławińskiego, wybitnego uczonego, pierwszego szefa KFS UJ. Konferencję dedykujemy również pamięci zmarłego niedawno prof. Jerzego Ruska, pierwszego polskiego dyplomowanego bułgarysty, który w tym roku obchodziłby 85. urodziny. 
 
 

Konflikty zbrojne i ideologiczne w dawnym piśmiennictwie Słowian oraz ich echa w nowszej kulturze

III Galicyjskie Spotkania Slawistyczne


Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Konflikty zbrojne i ideologiczne
w dawnym piśmiennictwie Słowian
oraz ich echa w nowszej kulturze


Nowy Sącz, Miasteczko Galicyjskie, ul. Lwowska 226
22-24 czerwca 2015 r.

 

Wrogość wobec innego człowieka, narodu czy religii, której pochodną są najczęściej konflikty zbrojne i ideologiczne, od zawsze towarzyszą kulturze europejskiej, w tym również kulturze Słowian. Wojny we wszystkich swych odmianach i aspektach – od militarnych i gospodarczych po ideologiczne i religijne –postrzegane są zwykle jako wypadkowa pewnych okoliczności historycznych i czyichś (nierzadko partykularnych) interesów. Dzieje wojen bywają jednak nieprzewidywalne; obliczone na sukces decyzje polityczne, mogą przynieść mniej korzyści, więcej strat. Opisywane przez pryzmat zniszczeń i cierpienia ofiar konflikty te zazwyczaj stają się źródłem krytycznych opinii i surowych ocen. Ale gdy opada wojenny kurz, z ruin wyłania się inny świat – mocno poraniony otwiera możliwości, by budować nową rzeczywistość, opartą na fundamentach ożywczych sojuszy, relacji, wartości, idei, tradycji, estetyki itp.
O konsekwencjach wojny trzeba pamiętać szczególnie dziś, gdy otaczający nas świat do pokojowych już niestety nie należy. Chcielibyśmy zatem zaproponować Państwu poddanie pod dyskusję naukową problematykę konfliktów zbrojnych oraz ideologicznych, jakie miały miejsce na obszarze Słowiańszczyzny w dawnych wiekach (do końca XVIII w.). Do udziału w konferencji zapraszamy badaczy zajmujących się szeroko rozumianą problematyką historii i kultury Słowian, a także ich oddziaływania na dzieje regionów sąsiednich, czy nawet całego kontynentu. Oczekujemy wystąpień odnoszących się do zjawisk i wydarzeń, które w sposób gwałtowny albo przeciwnie - niemal niedostrzegalny - przeobrażały europejską kulturę, w której udział Słowian był niewątpliwy. Naukową refleksją objąć można także recepcję minionych wojen i konfliktów w nowszej kulturze jako wyraz ich historycznej żywotności, swego rodzaju memento dla teraźniejszości.
Organizatorzy nie przewidują publikacji referatów wygłoszonych w czasie spotkania w oddzielnym tomie pokonferencyjnym, jednak – wzorem lat poprzednich – możliwy będzie druk części materiałów w kolejnym numerze „Krakowsko-Wileńskich Studiów Slawistycznych". Ponieważ seria poświęcona jest „starożytnościom słowiańskim", prosimy przy zgłaszaniu tematów wziąć pod uwagę ten priorytet (by treść referatu nie przekraczała ram czasowych końca XVIII w.), a w przypadku omówień recepcji konfliktów w nowszej kulturze ściśle odnosiła się do wspomnianego okresu.
Chętnie widziane będą też wystąpienia nawiązujące do cerkiewnosłowiańskiej tradycji piśmienniczej dawnego państwa polsko-litewskiego lub wpisujące się w szeroko rozumianą problematykę badań nad cerkiewną (prawosławną i unicką) kulturą materialną i duchową w jej rozmaitych relacjach z kulturami innych narodów i wyznań zamieszkujących obszar dawnej Rzeczypospolitej lub bezpośrednio z nią graniczących.
Powyższe ograniczenia wynikają z wymogów formalnych stawianych tekstom publikowanym w „Krakowsko-Wileńskich Studiach Slawistycznych", z troski o zachowanie spójności tematycznej serii wydawniczej oraz jej oddzielnych tomów monograficznych.
Uczestników nowosądeckiego spotkania, którzy zechcą wygłosić referaty wykraczające tematycznie poza wskazane zagadnienia, zachęcamy do publikacji przygotowanych studiów we własnym zakresie.

 

PROGRAM KONFERENCJI

 

Słowiańska mozaika kultur wobec historii (nie)tolerancji i waśni religijnych. Świadectwa historyczne i odwołania współczesne

II Galicyjskie Spotkania Slawistyczne


Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Słowiańska mozaika kultur
wobec historii (nie)tolerancji i waśni religijnych
Świadectwa historyczne i odwołania współczesne

[w 600 rocznicę soboru w Konstancji i uwięzienia Jana Husa]


Nowy Sącz, Miasteczko Galicyjskie, ul. Lwowska 226
16-18 czerwca 2014 r.

 

Historia chrześcijaństwa w dużym stopniu znaczona jest aktami sporu i konfrontacji. Dotyczy to w sposób oczywisty relacji zarówno z innymi religiami, jak i denominacjami pojawiającymi się na przestrzeni wieków wewnątrz samego Kościoła. W skomplikowanym procesie kształtowania się doktryny chrześcijańskiej (w każdym z jej wariantów), na poziomie obrzędu, jurysdykcji czy zwykłej obyczajowości, ten wewnątrzchrześcijański spór przebiegał – jak się zdaje – z nie mniejszą gwałtownością, aniżeli starcia z ustępującym powoli światem pogańskim czy konkurencyjnym monoteizmem judaizmu i islamu. Konfrontacja aksjomatycznie rozumianej ortodoksji z wszelkim innowierstwem i herezją toczyła się na gruncie apologetyki i polemiki, które prowadzone były z użyciem bogatego arsenału najostrzejszych nawet argumentów. Z perspektywy nadrzędnego interesu Kościoła całkowite usunięcie z pamięci zbiorowej zjawisk, imion, postaci i założeń każdej nieprawomyślnej nauki, powinno być priorytetem. Strategia ta jednak mogłaby okazać się nieskuteczna nie tylko ze względu na skłonność ludzi do konstruowania zbliżonych paradygmatów myślowych, ale też – a może przede wszystkim – z krnąbrnej pokusy ocalania tego, co intrygujące a zabronione. Kościół wybrał zatem pewniejszą drogę konfrontacji, wiodącej przez polemikę i dokładny opis, przez utrwalanie pamięci o herezjach, definiowanych rzecz jasna negatywnie, oraz ich wyraźne napiętnowanie. Wraz z wejściem Słowian w przestrzeń kultury chrześcijańskiej, wszystkie te procesy, zjawiska oraz wydarzenia (ciążącej niekiedy) historii stały się udziałem naszych etnicznych przodków, którzy w pełni integrując się z nowym modelem cywilizacyjnym, sami stali się aktywnymi uczestnikami owego międzyreligijnego i międzykonfesyjnego sporu.  
Poświęcona jubileuszowi rozpoczęcia misji chrystianizacyjnej wśród Słowian ubiegłoroczna konferencja naukowa w Nowym Sączu stała się okazją do refleksji na temat szeroko rozumianej tradycji cyrylometodejskiej w rejonie Karpat i nie tylko. Mając na uwadze szczególny klimat tamtego wydarzenia oraz towarzyszący mu wysoki poziom merytorycznej dyskusji, postanowiliśmy podjąć wysiłek zorganizowania kolejnego spotkania slawistów w Miasteczku Galicyjskim, czyniąc te nowosądeckie konferencje cyklicznymi. Tym razem chcieliśmy zaproponować Państwu temat z dziedziny stosunków religijno-wyznaniowych w literaturze i kulturze Słowian, jaki w sposób naturalny pojawia się w kontekście rocznicy zwołania soboru w Konstancji i dramatycznych wydarzeń towarzyszących uwięzieniu Jana Husa. Wydarzenia te, choć silnie związane z zagadnieniem (nie)tolerancji i waśni religijnych, będą z pewnością inspirującym punktem wyjścia do szerszej refleksji na temat spuścizny rozmaitych zjawisk doktrynalno-kulturowej konfrontacji i związanych z nimi niebezpieczeństw w przeszłości i dziś.

 

PROGRAM KONFERENCJI

 

>>> Tradycja i wyzwania. Metodologia badań slawistycznych XX i XXI wieku

Tradycja i wyzwania.

Metodologia badań slawistycznych XX i XXI wieku
 
 Kraków, 7–8 kwietnia 2014 r.

 

W dniach 7–8 kwietnia 2014 r. Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie organizuje międzynarodową konferencję Tradycja i wyzwania. Metodologia badań slawistycznych XX i XXI wieku.
Konferencja została zaplanowana jako przypomnienie i uhonorowanie dokonań naukowych Slawistów Krakowskich II połowy XX i przełomu XX i XXI wieku, którzy wywarli wyraźny wpływ na stan i osiągnięcia slawistyki polskiej i międzynarodowej. Można tu przywołać plejadę nazwisk; wymienieni zostaną tylko slawiści bezpośrednio związani z uniwersytecką slawistyką krakowską – w dziedzinie językoznawstwa: Franciszek Sławski, Alfred Zaręba, Stanisław Urbańczyk, Marian Radłowski, Józef Reczek, Zdzisław Wagner, Maria Honowska, Teresa Zofia-Orłoś, Kazimierz Polański, Czesław Bartula, natomiast w dziedzinie literatury: Maria Bobrownicka, Zdzisław Niedziela, Włodzimierz Kot.
Poza uhonorowaniem naszych Nauczycieli i Mistrzów, celem konferencji jest przegląd XX-wiecznych dokonań slawistycznych, ich konfrontacja z badaniami współczesnymi i określenie ich wpływu na stan slawistyki współczesnej. Planowana konferencja ma ukazać, jak i do jakiego stopnia zmieniła się w zakresie problematyki i metodologii badań w ciągu minionego stulecia problematyka slawistyczna – czy analizowane współcześnie zagadnienia stanowią kontynuację, reinterpretację czy przeciwieństwo badanych obszarów i rozpatrywanych problemów przez Slawistów Krakowskich. Stanowi również próbę ukazania możliwości i ograniczeń współczesnych dyskursów teoretycznych w badaniach slawistycznych. Jednocześnie ma na celu wymianę doświadczeń i zacieśnienie współpracy między slawistami z różnych ośrodków w kraju i za granicą.
Stąd też proponujemy szerokie spektrum tematyczne z zakresu językoznawstwa i literaturoznawstwa, także na tle kulturowym. W zakresie językoznawstwa problematyka obejmie różne nurty i metodologie badawcze związane z ewolucją języka i teorią rozwoju językowego, łącząc opisy współczesnych tendencji rozwojowych z elementami opisów rozwoju historycznego, połączonego z badaniami historyczno-porównawczymi języków słowiańskich i indoeuropejskich. Natomiast w zakresie literaturoznawstwa proponujemy podjęcie problemów dotyczących tradycji i rozwoju slawistyki literaturoznawczej, a także rozważenie zagadnień związanych z koncepcjami teoretycznymi i metodologicznymi, obecnymi w humanistyce współczesnej, oraz możliwości wykorzystania nowszych ujęć z zakresu antropologii literatury i kulturowych teorii literatury w badaniach tekstów dawniejszych.

 

PROGRAM KONFERENCJI

>>> In hoc signo vinces: Symbole władzy – władza symboli w przestrzeni kultury Słowian dawniej i dziś. 23-25 października 2013

Międzynarodowa Konferencja Naukowa

In hoc signo vinces: Symbole władzy – władza symboli w przestrzeni kultury Słowian dawniej i dziś
(w 1700 rocznicę edyktu tolerancyjnego cesarza Konstantyna Wielkiego)
Kraków, 23-25 października 2013 r.

 

Ogłoszenie edyktu mediolańskiego (313 r.) przez cesarza Konstantyna Wielkiego należy bez wątpienia do tych wydarzeń, których konsekwencje i wymowa są ponadczasowe. Ogromne znaczenia tego aktu wiąże się również z jego niezaprzeczalną emblematycznością, w której kochała się starożytność, a której uroku nie odrzuciła też żadna z późniejszych epok, aż do współczesności włącznie. Bowiem symbol towarzyszył tamtym wydarzeniom nieustannie. Chrześcijańska legenda utrwaliła dobrze w świadomości zbiorowej niezwykle wymowne obrazy, gesty, zachowania... Wystarczy tylko wspomnieć symbol krzyża w wizji Konstantyna maszerującego na Rzym, monogram Chrystusa na tarczach żołnierzy przed bitwą przy moście Mulwijskim, symboliczne przejęcie władzy nad częścią imperium, symboliczne zakończenie prześladowań chrześcijan, a z czasem również pełne znaczenia – zjednoczenie cesarstwa, przeniesienie i erekcja stolicy (Nowego Rzymu), budowa imponujących chrześcijańskich świątyń, klasztorów, pałaców etc. Sam Konstantyn – pierwszy chrześcijański cesarz – staje się obrazem i wzorcem władcy, modelowe stanie się też samo Imperium Romanum, gdzie znaki i desygnaty starego i nowego świata będą wypełniać szczelnie przestrzeń sacrum i profanum.
Wydarzenie sprzed 1700. lat legły u podstaw chrześcijańskiej ery w kulturze europejskiej, których uświadomione i nieuświadomione oddziaływanie towarzyszy nam też współcześnie. Do wypracowanych przez epokę konstantyńską symboli sięgną na przestrzeni wieków władcy ciał i dusz, reformatorzy i rewolucjoniści, apologeci religii i zaciekli jej przeciwnicy, poeci, pisarze, myśliciele, ludzie sztuki. Znajdujący się w centrum tej przestrzeni kultury europejskiej świat Słowian, mimo że z pewnym opóźnieniem doń włączony, również nie uniknął wszechobecnego oddziaływania symboliki władzy i państwa zarówno w jej chrześcijańskim, jak i antycznym wydaniu.
Pragniemy zaprosić badaczy różnych specjalności zajmujących się szeroko rozumianą slawistyką: literaturoznawców, językoznawców, kulturoznawców, etnologów, historyków, historyków sztuki etc. do refleksji nad zagadnieniem obecności symboli władzy i dominacji oraz ich derywatów w ideologii, religii, filozofii, literaturze, kulturze, duchowości, życiu codziennym i świątecznym Słowian.

 

PROGRAM KONFERENCJI

 

>>> Cyrylometodejski komponent kultury chrześcijańskiej Słowian w regionie karpackim. Historia, tradycje, odwołania. 24-25 czerwca 2013

I Galicyjskie Spotkania Slawistyczne

Międzynarodowa Konferencja Naukowa
Cyrylometodejski komponent kultury chrześcijańskiej Słowian w regionie karpackim.
Historia, tradycje, odwołania

(z okazji roku UNESCO św.św. Konstantyna-Cyryla i Metodego w 1150 rocznicę rozpoczęcia misji Apostołów Słowian na Morawach)

Nowy Sącz, Miasteczko Galicyjskie, ul. Lwowska 226
24-25 czerwca 2013 r.


Gdy 1150 lat temu rozpoczynała się misja chrystianizacyjna dwóch greckich mnichów wśród Słowian, nikt nie przypuszczał, jak wielkie znaczenie w przyszłości będą mieć jej skutki. Bowiem w historii naszego kontynentu nie raz miały miejsce zdarzenia z pozoru nieistotne, które dopiero w dłuższej perspektywie okazywały się doniosłe, zmieniały oblicze państw i narodów, i kierowały ich historię na zupełnie nowe tory. Wierni słowom Chrystusa: „Nie wyście mnie wybrali, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was na to, abyście szli i owoc przynosili, i by owoc wasz trwał..." (J 15,16) – Bracia Sołuńscy wypełnili to misyjne przykazanie najlepiej jak potrafili, a odchodząc do Pana bez lęku i z ufnością mogli rzec za starcem Symeonem: „Teraz, o Władco, pozwól odejść słudze Twemu w pokoju..." (Łk 2,29). Rozumieli to dobrze uczniowie i towarzysze świętych Braci, dostrzegali wielcy tego świata, a wreszcie – paradoksalnie – doskonale pojmowali też aktualni i przyszli wrogowie Kościoła słowiańskiego metodycznie i nieustępliwie zwalczając słowiański język w liturgii, rugując wszelkie ślady liturgicznej i obrzędowej odmienności, ze strachu zapewne przed doniosłością ich dzieła... Ale ono zostało i owocuje do dziś.
Jednym z fenomenów epokowego dzieła św.św. Cyryla i Metodego, świadczącym o jego uniwersalnym i ponadczasowym charakterze jest fakt, że wszystkie kultury Słowian (a także Grecy, Rumuni czy Węgrzy) chcą siebie widzieć tego dzieła, choćby i częściowymi uczestnikami oraz depozytariuszami. Fakty celowego negowania lub umniejszania roli Cyryla i Metodego w procesie chrystianizacji ziem słowiańskich w zasadzie należą do wyjątkowo rzadkich i zwykle motywowane są doraźnymi celami politycznymi lub wyraźnie obciążoną ideologicznie wizją historii. Ale i w tych przypadkach mamy do czynienia raczej z odmienną interpretacją/nadinterpretacją owoców pracy misyjnej Apostołów Słowian, aniżeli z całkowitym ich zaprzeczeniem. Na przeciwnym biegunie leżą natomiast – znane nam wszystkim – działania na rzecz celowej mitologizacji i ubarwiania dziejów ich działalności.
Również i my – Słowianie mieszkający na terenach objętych niegdyś ewangelizacyjną misją z Moraw - pragniemy dziś pochylić się ponownie nad zagadnieniem obecności komponentów tradycji cyrylometodejskiej w szeroko rozumianym rejonie karpackim. Chcemy zaprosić do refleksji nad dziedzictwem Misji Morawskiej badaczy różnych dyscyplin naukowych związanych z szeroko rozumianą slawistyką z krajów leżących po obu stronach i wzdłuż Karpat, z nadzieją, że uda się wskazać nieznane dotychczas, pozostające w ukryciu lub nierozpoznane elementy spuścizny misji chrystianizacyjnej świętych Braci Sołuńskich.

PROGRAM KONFERENCJI